KADIN OLMAK VE HAKLARI

Incity Dergisi

Nisan 2017 – Sayı

Geçtiğimiz günlerde her 8 Mart’ta kutladığımız gibi yine bu yıl da “Dünya Kadınlar Günü”müzü neşeyle kutladık. Tarihte 1800’lü yıllarda ABD’de bir tekstil fabrikasında başlayan grev sonucu, önce polislerin saldırıp fabrikaya kilitlediği ardından çıkan yangında polis barikatları nedeniyle kaçamayan 120 kadın işçinin öldüğü günü biz her yıl değişik şekillerde kutluyoruz. Milletçe “belirli gün ve haftaları” kutlama konusunda vazgeçemediğimiz seremonilerimiz var. Ancak; kutladığımız günlerin varlığına ve felsefesine dair daha derinlemesine bilgilerle donatılsak, belki sadece kadınlara çiçeklerin alındığı bir gün olmaktan çıkabilir şu 8 Mart.

Neden 9 Mart değil de 8 Mart

Ben hep düşünmüşümdür neden 9 Mart değil de 8 Mart diye… Hani kadınlar çiçektir ya, baharda çiçek misali açar, renkleniriz. İşte baharla özdeşleşiyoruz gibi benzetmeler yapılabilir pek tabi ancak; 8 Mart 1857 tarihinde New York kentindeki tekstil fabrikasında grev sonucu yaşananlar nedeniyle, 1910 yılındaki Kopenhag 2. Enternasyonale bağlı kadınlar toplantısında Almanya Sosyal Demokrat Partisi önderlerinden Clara Zetkin’in ölen kadın işçilerin anısına 8 Mart’ı Dünya Kadınlar Günü (International Women’s Day) olarak anılması önerisini getirmesiyle bu anlamlı gün tarih sayfalarında yerine aldı.

Türkiye’de de 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ilk kez 1921 yılında “Emekçi Kadınlar Günü” olarak kutlanmaya başladı. 12 Eylül Darbesi’nden sonra cunta yönetimi tarafından dört yıl süreyle kutlama yapılmasına izin verilmese de, 1984’ten itibaren her yıl çeşitli kadın örgütleri tarafından “Dünya Emekçi Kadınlar Günü” kutlanmaya devam etmektedir.

Kadın-erkek eşitliği ise 1926 tarihli Medeni Kanun ile resmiyet kazandı.

Kadın haklarının Türkiye’deki tarihine baktığımızda, ilk dönemde daha çok kadınların eğitim hakkı ile ilgili olarak yapılan düzenlemeleri görmekteyiz. 1869’da kızların eğitimine ilk kez yasal zorunluluk getirilirken, 1921’de Darülfünunda karma öğretime geçildi. Kadınların özel hukuktaki konumuna ilişkin reformlar Türkiye’de II. Meşrutiyet döneminde gündeme geldi ve çok eşlilik ilk kez 1917’de çıkarılan yasayla Avrupa normları doğrultusunda düzenlendi. Özel hukukta kadın-erkek eşitliği ise 1926 tarihli Medeni Kanun ile resmiyet kazandı.

Kadınların siyasi ve mesleki yaşamda hak iddia etmelerinin örneklerine 1908-1914 yıllarından itibaren rastlanırsa da bu anlamda önemli gelişmeler ancak Cumhuriyet döneminde gerçekleşme fırsatını bulmuştur. Kadınlara oy hakkı veren ilk ülke Finlandiya (1906) iken, Türkiye’de ise kadınlar 5 Aralık 1934 Anayasa değişikliği ile seçme ve seçilme hakkına kavuşmuştur.

Anayasal düzenlemeler ve mevzuattaki değişikliklerle kadın hakları Türkiye’de varlığını korurken, 2016 yılındaki raporlara baktığımızda, 317’si silahlı toplam 397 kadın cinayeti basına yansıdı. Hal böyle olunca biz çiçekle, böcekle kadınlar günümüzü kutlamaya devam edelim ama; aile içinde şiddet görmeyen, kültürel baskıya maruz kalmayan, eğitim ve öğretim imkanlarına en iyi şekilde sahip, iş yerinde ayrımcılık yaşamayan ve gelir adaletsizliğine uğramayan biz kadınların sayısı da git gide artsın diye bekleyelim.
Sevgilerimle…
Av. Deniz ARIKAN ÖCAL

Process

Curabitur arcu erat, accumsan id imperdiet et, porttitor at sem.

Vivamus suscipit tortor eget felis porttitor volutpat.

Vestibulum ac diam sit amet quam vehicula elementum sed sit amet dui.